Fot. Materiały prasowe

ESG, czyli zrównoważony rozwój wyzwaniem i szansą na przewagę konkurencyjną przedsiębiorstwa


Pomimo że obowiązki w zakresie ESG dotyczą jeszcze dosyć wąskiej grupy podmiotów (m.in. spółki prywatne i publiczne zatrudniające ponad 250 osób), to z uwagi na wysoce konkurencyjny rynek, zaangażowanie w zrównoważony rozwój nabiera coraz większego znaczenia dla wielu firm. W tym także dla tych działających w branży MICE.

ESG to skrót od angielskiego wyrażenia „Environmental, Social and Corporate Governance”, co oznacza środowisko, społeczeństwo i ład korporacyjny. Dotyczy rozwoju podmiotu gospodarczego na wielu płaszczyznach równolegle – powinno odzwierciedlać jego strategię oraz cel, jak również to, w jaki sposób prowadzona przez niego działalność gospodarcza i biznesowa wpływa na pracowników, zarządzanie, łańcuch dostaw czy też środowisko naturalne. Ma to bowiem kluczowe znaczenie dla oceny zaangażowania danej organizacji w zrównoważony rozwój. 

ESG w praktyce

Pierwszym z fundamentalnych czynników ESG jest środowisko. W praktyce działalności podmiotu gospodarczego chodzi więc o ochronę środowiska naturalnego oraz takie działania, które będą minimalizować niekorzystne zmiany klimatyczne. Dlatego też obowiązkiem odpowiedzialnego przedsiębiorstwa jest opracowanie transparentnej polityki środowiskowej, uwzględniającej działania proekologiczne, jak na przykład: korzystanie z alternatywnych źródeł energii, zmniejszanie emisji dwutlenku węgla, czy też gospodarowanie odpadami.

Kolejne dwa czynniki ESG to społeczeństwo oraz ład korporacyjny. Społeczna odpowiedzialność biznesu to działalność uwzględniająca kapitał ludzki, a w szczególności: poszanowanie praw człowieka, równouprawnienie, przeciwdziałanie korupcji, poszanowanie praw udziałowców, przejrzyste opodatkowanie,  zarządzanie ryzykiem, czy ochrona danych. To działanie wewnątrzorganizacyjne, ale również ukierunkowane na zewnątrz, obejmujące otoczenie biznesowe danego podmiotu. 

Mapa regulacji prawnych 

To, z czym będą mierzyć się przedsiębiorcy w obszarze ESG w perspektywie najbliższych lat, ma swoje podłoże w wielu regulacjach. W lipcu 2022 roku Ministerstwo Finansów rozpoczęło prace nad „Mapą drogową zrównoważonych finansów”. Celem projektu jest wykorzystanie szans rozwojowych, jakie dla polskiego rynku kapitałowego stwarza transformacja europejskiej gospodarki w związku z dążeniem do neutralności klimatycznej. Zasadniczą rolę w tym procesie ma odegrać sektor finansowy jako szczególnie zobowiązany i współfinansujący ową transformację. Nadrzędnym celem przemian jest realizacja Agendy 2030 przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne ONZ i realizacja Europejskiego Zielonego Ładu.

W związku z powyższym Unia Europejska opracowała szereg regulacji, mających na celu zharmonizowanie tych dążeń, co dla wielu podmiotów gospodarczych oznacza nowe obowiązki. Należą do nich m.in.:

  1. raportowanie w zakresie zrównoważonego rozwoju w związku z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2464 z 14.12.2022 roku w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 537/2014, dyrektywy 2004/109/WE, dyrektywy 2006/43/WE oraz dyrektywy 2013/34/UE w odniesieniu do sprawozdawczości przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, dalej „Dyrektywa CSRD”,
  2. przestrzeganie tzw. minimalnych gwarancji w związku z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 z 18.06.2020 roku w sprawie ustanowienia ram ułatwiających zrównoważone inwestycje, zmieniającego rozporządzenie (UE) 2019/2088, dalej: „Taksonomia UE”,
  3. zbieranie, przetwarzanie oraz opracowywanie danych związanych z ESG,
  4. wdrożenia procedur w zakresie ładu korporacyjnego, zarządzania ryzykiem, równouprawnienia.

Taksonomia Unii Europejskiej jest regulacją o istotnym znaczeniu dla harmonizacji unijnych kryteriów działalności środowiskowo zrównoważonej. Regulacja weszła w życie 12.07.2020 roku (część jej przepisów stosuje się od 1.01.2022 roku, a część od 1.01.2023 roku) i ma bezpośrednie zastosowanie, tzn. że nie wymaga transpozycji do polskiego porządku prawnego. Taksonomia Unii ma na celu dążenie do przesuwania kapitału z inwestycji, które szkodzą  środowisku i ochronie klimatu w kierunku inwestycji proekologicznych. W konsekwencji czego ma to ułatwić podmiotom gospodarczym pozyskiwanie środków na bardziej ekologiczne projekty. 

W świetle Taksonomii Unii Europejskiej dla przedsiębiorców ważne jest prawidłowe zakwalifikowanie danej inwestycji – w praktyce oznacza to, że podmioty obowiązane do składania tzw. raportów niefinansowych muszą dokonać analizy pod kątem tego, czy dana inwestycja wnosi istotny wkład w realizację co najmniej jednego z celów środowiskowych, czy nie wyrządza poważnych szkód dla żadnego z celów środowiskowych, oraz czy jest prowadzona zgodnie z minimalnymi gwarancjami społecznymi.

W odniesieniu zaś do podmiotów gospodarczych nieobjętych obowiązkiem raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju, uregulowanie owych kryteriów ma stanowić swego rodzaju zachętę do dobrowolnego informowania na stronach internetowych o prowadzonej przez nich zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej. Takie informowanie z kolei może wpływać na pozytywny wizerunek podmiotu i jego postawę prospołeczną.

Taksonomia Unii konstytuuje następujące cele środowiskowe:

  • - łagodzenie zmian klimatu,
  • - adaptacja do zmian klimatu,
  • - zrównoważone wykorzystywanie i ochrona zasobów morskich i wodnych,
  • - przejście na gospodarkę w obiegu zamkniętym,
  • - zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrola, 
  • - ochrona bioróżnorodności i ekosystemów.

Na mocy Dyrektywy CRSD, nowe wymogi dotyczące sprawozdawczości będą wprowadzane w różnych terminach dla różnych grup przedsiębiorstw. W roku 2024 obowiązek złożenia raportu niefinansowego za 2023 rok w zakresie działalności zrównoważonej środowiskowo został nałożony na podmioty, które zatrudniają powyżej 250 osób (zmiana z 500) oraz spełniają jeden z dwóch warunków finansowych: 20 mln euro sumy bilansowej lub 40 mln euro przychodów ze sprzedaży netto.

ESG jako wyzwanie i szansa 

Projektując informacje o podmiocie w przedmiocie działalności dla zrównoważonego rozwoju, podmiot powinien mieć również na względzie ryzyko tzw. greenwashingu. Pod tym pojęciem należy rozumieć niewłaściwe praktyki przedsiębiorców, polegające na nieprawdziwych deklaracjach o proekologicznych towarach, usługach czy wartościach firmy. Na gruncie polskiego prawa działanie takie może być uznane m.in. za czyn nieuczciwej konkurencji lub nieuczciwą praktykę rynkową.

ESG w istocie stanowi wyzwanie, ale i szansę na przewagę konkurencyjną danego podmiotu. Z punktu widzenia branży MICE, należy wskazać, że organizatorzy wydarzeń kulturalno-rozrywkowych mogą odegrać istotną rolę na rzecz zrównoważonego rozwoju. Organizacja festiwali muzycznych czy eventów może bowiem stanowić swoistą przestrzeń do proekologicznych postaw i zrównoważonej działalności na rzecz środowiska. Takie imprezy cieszą się bowiem ogromną popularnością i odwiedzane są przez tysiące uczestników. Ich organizacja w duchu prośrodowiskowym dla wielu może stanowić jednak wyzwanie.


Katarzyna Niewadzioł, associate w kancelarii SKP Ślusarek Kubiak Pieczyk
Specjalizuje się w prawie spółek, fuzji i przejęć, prawie rynku kapitałowego oraz prawie bankowym. Interesują ją także instrumenty finansowe. Posiada doświadczenie w doradztwie w zakresie bieżących spraw związanych z prawem korporacyjnym, prawem pracy, prawem bankowym, prawem cywilnym. Przygotowuje i opiniuje projekty umów, opinii prawnych, regulaminów oraz dokumenty na posiedzenia organów spółek (protokoły, uchwały, POA), a także przeprowadza procesy tworzenia, przekształcenia i likwidacji spółek.



www.skplaw.pl, www.skpipblog.pl